Tanganyika
Akvaryumu Kurulumu
İşe oncelikle hangi tür balıkları besliyeceğimize
karar verip ihtiyaçlarını araştırmakla başlamalıyız.Orneğin
leptosoma tankı kuracaksak akvaryumun yüksekliği fazla, tropheus
tankı kurucaksak genişliği ve boyu fazla olmalıdır.Karma tanganyika
yapmayı düşünürsek birbiriyle uyumlu, dietleri birbirine paralel
türler seçmeliyiz.Ozel türlerin farklı ihtiyaçları vardır.Ozellikle
çabuk sıkılıp tür değişikliğine gidebilecek bir yapınız varsa
edinebileceğiniz en büyük boyutlarda akvaryum edinmek ileride
doğacak gereksiz harcamaları işin başında onleyecektir.Ayrıca
sanılanın aksine büyük tankların bakımı küçüklere gore çok daha
kolay olduğu gibi su parametreleri de çok daha yavaş değişir ve
müdahale için extra vakit kazandırır.
Filitrasyonu dış filitre ilemi yoksa sump sistemi ilemi yapıcağımıza
,hangi olçülerde akvaryum yaptıracağımıza ,hangi filitre,filitre
malzemeleri ,ısıtıcı ,hava motoru ,taban malzemesi ...…seçiceğimize
karar vermeli ve tahmini bir gider tablosu oluşturmalıyız.Bu işe
ayırdığımız bütçe ile gider tablosu ortüşmüyorsa bu macerayı biraz
ertelemek gerekebilir.Ornegin bütçemiz 100 cm lik bir akvaryum ve
ekipmanlarına yeterken 150 cm lik bir akvaryum yaptırıp yetersiz
ekimanlar kullanırsak olan balıklarımıza olacaktır.Ülkemizde
bodrumlarda veya balkonlarda orümceklere ev sahipliği yapan binlerce
akvaryum olduğunu hatırlatmak isterim.
Beslemek istediğimiz balıkların ihtiyaçlarını
araştırıp ogrendik ve uygun olçülerde tank edindik.Sıra geldi benim
en keyif aldığım aşamaya ,yani kurulum aşamasına.Sağlam bir
araştırma yaptığınızdan akvaryumu yerleştireceğiniz yerin güneş
ışığını direk almayan ,cereyana maruz kalmıyan ,mümkün olduğunca
düşük insan trafiğinin gerçekleştiği bir yer olması gerektiğini
biliyorsunuzdur :) Akvaryum hacmi 500 lt ve üzeri ise kolon-kiriş
kesişim yerlerine yerleştirmek daha sağlıklı olur.
Akvaryumu ve dolabı aldık, akvaryum ile dolap arasına strafor
yerleştirdik.Akvaryumu yüzde 10-15 kadar doldurup daha once
kullanılmamış (deterjanla ilişkiye girmemiş) bir sünger veya bezle
iyice temizlenip su boşaltılır.Akvaryumda sızdırma problemi olup
olmadığını gozlemlemek ve zararlı maddelerin etkisini yok etmek
adına, tankı tam doldurup 4-5 avuç kaya tuzu (turşu tuzu ) ekleyip
1-2 gün beklemek yaşanabilecek kotü sürprizlerin onune
geçecektir..Sızdırma yoksa tank boşaltılır.Bu testtende geçen
akvaryum kurulmaya hazırdır..
Bu noktada bir es verelim ve tanganyika golünün su degerlerini
Akvaryum Dünyası Dergisinin 2004*5 sayısından ogrenelim.pH 8.5-9.4
arasında, karbonat sertliği 200-240 ppm veya Alman birimine gore
12*18 kH, suyun iletkenliği 600 mS ,toplam sertlik ise 7-11 dGH
arasındadır.Bu yapısıyla tanganyika golünün malawi ve victoria
gollerine gore daha sert ve dengeli olduğunu soyliyebiliriz.
Golün su değerlerini bilmemiz tankta kullanılacak kum, kaya ve
gerekirse katkı maddelerini seçimimizi kolaylaştıracaktır.Gol
suyunun yapısı itibariyle taban malzemesi olarak çok kalın olmayan
mercan kumu gibi suyun Ph ını tamponlama ozelligine sahip kumlar
kullanılabilir.Tabanda Ph a etkisi bulunmayan quartz kum kullanılıp
yükseltme ve tamponlama işlemini benim yaptığım gibi tanganyika
buffer ile de yapabilirsiniz.Kumu kalın seçmemek aralarında
birikebilecek yem ve balık dışkılarını minimuma indirecek
dolayısıyla nitrat değerlerimizin düşük seyretmesin katkı
sağlıyacaktır.
Kullanılacak taban malzemesine karar verilip edindikten sonra ,kum
deterjan değmemiş bir kovada iyice yıkanıp akvaryuma serilir.Kum
kalınlığında 2-5 cm arası idealdir.Onden arkaya artan yükseklikte
sermek tankımızdaki derinlik hissini arttıracaktır.Ornegin onler 2-3
cm arkaya doğru artarak 5-6 cm olucak şekilde.Sump sistemi
kullanmıyacaksak hava taşları yerleştirilip hava hortumları ile
motor bağlantısı yapılır.Kumu kaldırmayacak şekilde (akvaryumun
içine kova koyup suyu kovadan taşırma metoduyla veya tabana naylon
serip suyu naylonun üzerine denk gelicek şekilde vererek tanka
doldurabiliriz.) su doldurulur.Besliyeceğimiz balığın doğadaki
ihtiyaçlarına gore tankımızda kullanacağımız kaya ve miktarını
belirleyip yıkadıktan sonra devrilmeyecek şekilde hol ve mağaralar
bulunduran dekor hazırlanır.Burda sanatçı yonünüzü konuşturabilir
cok değişik kompozisyonlar yakalıyabilirsiniz.Birçok cichlid de kum
kazma-taşıma adeti olduğundan ve deprem riski düşünülerek sağlam
yapıda kaya obekleri oluşturulmalıdır.Gerekirse kayalar tabana ve
birbirlerine akvaryum silikonu ile yapıştırılmalıdır.Tabanda
kullanılacak kayalar kumdan once yerleştirilir veya kuma iyice
gomülürse hem kaya altlarında atık birikimi azalacak hemde kumla
oynayan balıkların akvaryuma ve kendilerine verebilecekleri zararın
onüne geçilmiş olur.Kaya olarak delikli falez kayaları
seçilebileceği gibi elips şeklindeki kayalarda seçilebilir.Ben gerek
doğal ortama yakınlığından gerekse delikli kayalara nazaran çok daha
az tortu tuttuğundan elips şeklindeki kayaları kullanıyorum.Bazı
balıklar doğaları gereği veya yüksek nitrat oranından kaynaklanan
sebeplerden kuma ve kayalara sürtüneceklerinden sivri ucu olmayan
kum ve kayalardan seçmek gerekir.Ozellikle süs amaçlı mercanlardan
kaçınılmalıdır.Bu mercanlar gorünüş itibariyle hoş olsada bir süre
sonra tortu tutar ve rengi koyulaşıp cazibesini yitirir ayrıca
balıklar sürtündüklerinde zarar gorebilirler.Tanganyika
akvaryumlarında suyu yumuşatacağından kütük kullanmamak daha doğru
olur.Yok ben kütüksüz yapamam diyen arkadaşlara kütüğün batmama ve
renk verme ihtimaline karşı kazanda 10-15 dk kaynatıp birkaç gün
suda bekletmelerini oneririm.Bitki kullanmayı düşünüyorsanız yüksek
pH değerlerine uyum gosteren bitkiler araştırılıp kullanılmalıdır.
Şimdide kullanmamız gereken
ekipmanlardan bahsedelim.Isıtıcı olarak 1lt-1watt oranı uygun
olacaktır.Yani 300 lt bir tank için 300 watt lık bir ısıtıcı
edinmeliyiz.Isıtıcı 26 dereceye ayarlanıp vantuzlar yardımıyla uygun
bir yere yerleştirilir.Isıtıcı tabana dik pozisyonda filitre
borularının yanına olmadı tabana paralel veya hafif eğimli olarak
kaya dekorunun arkasına yerleştirilebilir.Termometre olarakta civalı
olaların dijitallere gore daha sağlıklı sonuç verdiğini
düşünüyorum..
Hava motoru seçiminde masraftan kaçınmayıp alınabilecek yüksek
kapasiteli en sessiz motor seçilmelidir.Hava motorlarının çoğu fazla
ses yapmakta, biz hobicileri ve ev halkını rahatsız etmektedir.Bu
nokta ufak gibi gorünen fazlasıyla sevimsiz bir
durumdur.Akvaryumcuda çok ses olduğundan ve genelde akvaryumcu
elinde deneyeceğinden sessiz gibi gorünen motor evde sessiz ortamda
ve zemine temas ettiğinde coşabilir.Bu bağlamda kullandığım tetra
hava motorlarını onerebilirim.Yurtdışından getirme şansınız varsa
rena marka motorda edinebilirsiniz.
Dış filitre kullanacaksanız 1 saatte akvaryum hacminin en az 3
katını çeviren filitrelerden edinmek filitrasyonu sağlıklı yapmamıza
yetecektir.Orneğin tankımız 300 lt su alıyor ise saatte en az 900 lt
çevirebilen bir filitre edinmeliyiz.Tabi burada filitre akvaryum
arası mesafede kaybolacak debiyide hesap etmek gerekir.Uygun filitre
edindikten sonra filitre malzemeleri edinmeli ve bu aşamada
biyolojik filitre malzemelerinde masraftan kaçınmamalıyız.Siporax
v.b. materyaller biyolojik filitrasyonu sağlıyacak bakterilere
yüksek oranda ev sahipliği yapacağından filitrede
bulunmalıdır.Seramik borucuklarda filitreye gelen suyun debisini
düşürüp eşit oranda siporaxlara ileteceğinden bulunmalıdır.Aktif
karbon ise ozellikle yeni kurulan tanklarda birkaç hafta filitrede
kullanılıp çıkarılmalıdır.Çıkarılmadığı takdirde bağladığı maddeleri
geri salacağından yarardan çok zarar getirir.Bu materyallerin üstü
elyaf ile ortülür.Filitre materyalleride yerleştirildikten sonra
filitre çalıştırılır.Bu aşamada su hazırlayıcı sıvılar ve bakteri
kültürüde şart olmamakla birlikte eklenebilir.Eklenmeleri suyun
oturma sürecini kısaltacaktır.
Artık akvaryum kurulumu tamamlandı filitre ısıtıcı hava motoru
çalışıyor.(Filitre ve hava motoru 365 gün 24 saat çalıştırılmalı
,ses yapıyor diye geceleri kapatılmamalıdır) Sıra işin en zor ve
sevimsiz kısmında ,yani bekleme aşamasında.Suyun oturması ve
bakterilerin uyanması aşamasında 1-4 hafta gibi beklemek
gerekir.(Tanganyika akvaryumu kurduğumuzdan suyun pH ı yüksek
olacaktır ve yüksek pH ta amonyak çok daha toksikdir.Bu yüzden
amonyağı tüketen bakteri kültürü yeterince çoğalmadan ,nispeten daha
narin ve değerli olan tanganyika golü balıkları eklenmemelidir.)Suya
eklenen uyuyan haldeki bakteri kültürü amonyağı tükettiğinden tankta
amonyak yoksa bakteriler üreyemeyecek beklide uyanamıyacaklar.Bunun
içinde boş tanka bir miktar yem atılabilir.Sonrasında daha dayanıklı
olan malawi golü balıklarından birkaç tane eklemek oturma sürecini
kısaltacaktır.Gerekli testleri yapıp su değerlerinin uygun olduğuna
kanaat getirildikten sonra malawileri çıkarıp beslemeyi düşündüğümüz
balıkları azar azar ekleyebiliriz.Tropheus gibi koloni olarak bir
kerede eklenmesi gereken balık beslemeyi düşünüyorsanız dongünün
oturması için biraz daha uzun beklemelisiniz.
Akvaryumda her şey hazır .Sıra geldi balık alma- taşıma- akvaryuma
ekleme aşamasına.Tanganyika golü balıkları nispeten narin ve pahalı
olduklarından balığın alınacağı akvaryumcu ya da hobici iyi
seçilmelidir.Akvaryumcuya yeni gelmiş balıklar alınmamalı
,adaptasyon sürecini akvaryumcuda geçirmeleri beklenmelidir.(En az 1
hafta).Bu süre sonunda alıcağımız balıkların vücut formu ,yeme
ilgileri … gozlendikten sonra balıklar uygun erkek-dişi oranında
seçilip alınmalıdır.Tecrübe sahibi değilseniz yanınıza tecrübeli bir
arakadaşınızı alabilirsiniz.Balıkları seçtik ,uygun bir şekilde
paketlettik içimiz yana yana ücretini odedik.Sıra geldi
nakliyeye.Yaz aylarında fazla sorun olmamakla birlikte kış aylarında
gidilecek yer uzak ve taşınacak ortam soğuk ise strafor içinde
taşımakta fayda var.Ayrıca balık poşetlerinin etrafı gazete kağıdı
ile sarılırsa ışık değişikliklerinden balıkların strese girmesi
engellenmiş olur.Eve gelindiğinde poşetler açılmadan akvaryuma
bırakılıp yüzdürülmeli ve akvaryum suyu ile poşetteki suyun
sıcaklığının eşitlenmesi için 15-20 dk beklenmelidir.Sonrasında
poşetler bir kovaya açılır.(Balıklar akvaryumcuda farklı tanklardan
seçildiyse farklı kovalara açılmasında fayda var)Sonrasında azar
azar akvaryum suyundan kovaya ekliyerek balığı akvaryum suyuna
adapte etmeliyiz.Bunun için alıştırma süreci mümkün olduğunca uzun
tutulmalıdır.Akvaryumdan alınan yarım bardak kadar su kovaya eklenir
.Birkaç dakikalık aralıklarla kova dolana kadar bu işleme devam
edilir.Kova dolunca kovadaki suyun yarısı boşaltılıp aynı işleme
devam edilir.(Zıplamayı seven calvus, leptosoma gibi balıklar
alıştırılırken kovanın üstü kapatılırsa sürpriz kayıplar onlenmiş
olur.)
Kova tekrar dolduğunda balıklar kepçe ile kibarca yakalanıp tanka
eklenebilir.Kovadaki su akvaryuma eklenmemelidir.Balıkları tanka
ekledikten sonra birkaç gün ışıkları açmamak ve yemlememek iyi
olacaktır.Sonrasında ışıklandırma süresi aşama aşama arttırılıp
istenilen seviyeye çekilir.Balıklar adapte olana kadar azar azar yem
verilerek yeme tepkileri gozlenmeli ve iştahları yerinde ise
yemlemeye başlanmalıdır.Tabii abartmadan.Balıklar verilen yemin
tümünü iştahla yeselerde fazla dışkı üreteceklerinden ve dengeleri
tam oturmamış akvaryumda bulunduklarından problemler yaşanabilir.
Yemek tarifi tadında oldu ama geç saatlerde ve 3-4 saatte
hazırladığımdan idare edin artık. :)
Kaynaklar
Yazı ve Fotoğraflar
Barış Kahvecioğlu'na aittir.
İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi kullanılamaz.
|