Eretmodus Cyanostictus

Merhaba arkadaşlar.

Sizlere eski bir arkadaşımı tanıştırmak istiyorum. Aramızda geçen acı-tatlı anılardan önce ,bu sevimli balığı tanıtmaya çalışacağım.

Eretmodus Cyanostictus

4 farklı Tanganyika goby cichlidinden biri olan eretmoduslar (namı diğer,atkafa çiklit) gölün tamamında ,kayalık sığ bölgelerde yaşar.(Diğerleri ;1- Spathodus erythrodon, 2-Spathodus marlieri, 3-Tanganicodus irsacae)

Erişkinler kayaların üst bölgelerinde otlanırken ,yavrular kayaların alt kısımlarında yaşarlar.Doğada 3 metre ve daha sığ sularda yaşarlar.Yetişkinlerin boyu 7-10 cm dir.Dişiler 1-2 cm daha kısadır.Bazı bölgelerde dalgaların köpükleri arasında bile eretmoduslara rastlanır.Ufak kayaların üst kısımlarında oluşan alg yığınları arasında otlanırlar.

Eretmodus Cyanostictus North türü farklı ağız yapısıyla dengesi bozulmadan dik pozisyonda otlanabilir.Yosun kazıyıcı diğer balıklar gibi ağızlarında çok sayıda diş vardır.Yedikleri bazı besinlerin sindirimi güçtür.Eretmodusun bağırsak uzunluğu ,kendi uzunluğunun 2-3 katı iken,petrochromis gibi bir başka yosun kazıyıcı türün bağırsak uzunluğu ,kendi boyunun yaklaşık 10 katıdır.

Gölde yakalanan eretmoduslar üzerinde yapılan incelemelerde midelerinde dikkat çekici miktarlarda kum tanelerine rastlanmıştır.Bunun muhtemel nedenleri arasında ,kumun sindirime yardımcı fonksiyonu olması ve denge sağlamada kullanılıyor olması sayılabilir.Bu kumları isteyerek mi ,yoksa yosunlarla berabermi yuttukları bilinmemektedir.Akvaryumlarda eretmodusların özellikle kum yedikleri gözlemlenmese de ,eretmodus türlerine kumsuz bir akvaryumda bakmak sorunlar yaratmaktadır.

Eretmoduslar Boulenger tarafından 1898 yılında Mpulungu yakınlarındaki kayalık bölgede tespit edilmiştir.Gölün güney bölgesinde tek tür goby vardır.Gölün üçte ikisi diğer türleri de içerir.Bir bölgede birden fazla goby türü varsa bunlardan biri eretmodus diğeri t.irsacae veya spathodustur.

Akvaryumda beslenen eretmodusların % 95 i Burundi kökenli iken sadece ufak bir miktarı Zambiya dan ithal edilmektedir.3 değişik goby türü ile yaşam bölgesini paylaştığından değişik bir beslenme stratejisine sahiptir.Burundi dekilere göre ağızları daha öndedir.Bu özelliğe dayanarak bu türün 2 formu olduğunu ve kuzeydeki formuna eretmodus sp.cyanostictus North denmektedir.Bu 2 farklı eretmodusu aynı tankta beslememek gerekir.

Mupulungu civarında eretmodusların vücutlarında parlak mavi noktalar vardır.Aynı zamanda yaşam bölgesini diğer goby cichlidlerle paylaşmayan tek türdür.E.C.north kuzey bölgesinde pek çok farklı bölgede bulunur.Vücutlarında 7-9 dik çizgi bulunur.Bazı bölgelerde bu çizgilere ek olarak kafa bölgesinde parlak mavi noktalarda bulunur.Çok nadir bulunan ve Kipilinin kuzeyindeki kayalık bölgede bulunan bir türünde ,vücutta çizgi yoktur ancak tüm vücutta parlak mavi noktalar vardır.Bu bölgede başka bir goby cichlide rastlanmamıştır.

Eretmoduslar en az 6-8 bireylik bir koloni halinde en az 150 lt lik tanklarda bakılmalıdır.Dekorda kullanılan taşlar düz ve pürüzsüz olmalı,yosun oluşumu sağlanmalıdır.Oksijen açısından çok zengin su isterler.Ph ı 8.5 civarında sabitlemek gerekir.Eretmodus bulunan tanklarda su değişimleri ihmal edilmemeli,mümkünse sump sistemi kullanılmalıdır.Akvaryumda doğal güneş ışığı kullanılabilir.Bu durum balıkların renklerine pozitif etki sağlar ve zengin alg oluşumu ile doğal beslenme bölgesi oluşturmaya yardım eder.

Doğada yaşadıkları bölgelerde oluşan algler ile beslenirler.Akvaryumlarda bitkisel beslemek ve alg gelişimini sağlamak, balıkları sağlıklı ve mutlu kılacaktır.Spirulina ağırlıklı yemler ile beslemek sağlıkları açısından faydalı olacak ve üremeye yardımcı olacaktır.Çok çok az olmak üzere arada bir yeni çıkmış artemia verilebilir.

Akvaryumda üremeleri pek kolay değildir.Tek eşlilerdir.Ağızda yavru büyütenlerin en ilginç türüdür.Dişi yumurtaları ağzında kuluçkaya yatırdıktan 10-12 gün sonra embriyoların bir kısmını erkeğe transfer eder.10-15 gün sonra yavruları salarlar.Yavrular kendi başlarına yüzmeye başlayana kadar onlara bakarlar.Üremenin gerçekleştiği tank 150 lt den küçük ise yavrular başka tanka alınmalıdır.Eretmodus erkeği sadece kendi eşine nazik davranır.Diğer tüm eretmoduslara (erkek-dişi) çok sert davranır.

 Kısa bilgi kısmından sonra arkadaşımla tanışmamızı ve yaşadığımız anlardan bir kısmını paylaşmak istiyorum.

100-40-60 ölçülerinde ilk tropheus akvaryumunda 4 bemba ,7 duboisi vardı.Aquapetcenter ziyaretlerinden birinde çok değişik bir balık gördüm ve başladım izlemeye.Tropheuslardaki hareketlilik yanlarında sıfır kalmıştı.Ufak bir tankta 7-8 tane eretmodus vardı.Dişilerden biride yumurta taşıyordu.( Biz büyük tanklarda üretene kadar akla karayı seçelim,arkadaşlar ufacık akvaryumda üreyiversinler. )

Tanktaki 20-25 cm çaplı bir kayanın etrafında saniyede 2-3 tur atıyordu iki tanesi.Sonrasında kaçan balık bir başka kayanın oyuğuna vücudunu kıvırarak yerleşip kamufle oluyordu.Kovalayan balıkta yorulup kuma veya kayaya oturuveriyordu.Evet evet yanlış okumadınız oturuyordu.Tuzlu su akvaryumları ile ilgilenen arkadaşlara bicolor goby benzeri bir hareket olduğunu söyleyebilirim.Yorulunca olduğu yerde oturuyor.

Hareketleri tipik kaya balıkları gibi kesik kesik ancak çok seri.Neyse ben bu balığa vuruldum.İsmini öğrenip araştırmak amacıyla internetin yolunu tutup tropheuslar ile aynı beslenme özelliklerine sahip olduğunu öğrendiğimde heyecan içerisinde tekrar akvaryumcunun yolunu tuttum.Akvaryumcuda bir hobicinin yanında kova,elinde kepçe ile tanktan balık seçtiğini görünce içim cızz etmedi değil.Yakalayamaması için bildiğim duaları okumaya başlamıştım ki ,yumurta taşıyan dişiyi yakaladı.Sonrasında tanktaki baskın erkeği de yakaladı.Ve bu 2 balıkla ordan ayrıldı.

Neyse daha balık var nasılsa diyip kendimi topladıktan sonra aldım elime kepçeyi ve 4 balıkta ben aldım.Oynaya zıplaya evin yolunu tuttum.Yeni arkadaşlarımı tanka ekledim.Bizim tropheuslar önce bir şaşırdılar.”Seni bir yerden gözüm ısırıyor ,kimlerdensin “ der gibi yoklamaya başladılar eretmodusları.Eretmoduslar kıvrak hareketler ile tankta kendilerine saklanacak oyukları buldular .Esnek vücutları ile kaya oyuklarına çok rahat giriyorlar.Sadece kafaları oyuktan dışarıda kalacak şekilde sizi izlemeleri enteresan bir duygu.

1-2 gün sonra herkes birbirine alıştı.4 eretmodus arasındaki kovalamacalar bitmiyordu.Tropheuslarda baskın tropheus erkeğine “yuuh” der gibi bakıyorlardı.1-2 gün sonra baskın eretmodusun biri hariç diğerlerini kovalaması devam ediyordu.Sanırım eşini bulmuştu.Tamda bu sırada ben tekrar leyleği havada gördüm ve ufak bir İzmir seyahati ayarladım.Döndüğümde 2 eretmodus ortalarda yoktu.Bunlardan biride ,eş tuttuğuna inandığım çiftten dişi olanıydı.Kayıplardan birini kayaların arasında buldum ancak bu dişinin ölüsünü dahi bulamadım.O an neler hissettiğimi anlatmama gerek yok sanırım.

Sonrasında kalan 2 eretmodus fazla kavga etmeden yaşamaya devam ettiler.Sanırım 2 si de erkekti.(dişi yoksa kavgaya gerekte yok Baskın olanı artık tropheuslara bile diklenir olmuştu.Tam da bu sırada tankımı büyüteceğimden eretmodusları yavru malawilerin bulunduğu tanka aldım.Tropheusları ve tankı sattım.Yeni tank gelene kadar diğer eretmodus ta öldü.Son eretmodusta yeni tankımda öldü.

Arkadaşlar bu balık bildiğiniz balıklardan çok farklı.İzlemesi ,davranışları,yorulup bir yerlere oturması,yemi çiğner gibi yemesi,Kayalara bazen kafa atar gibi otlaması,yüzündeki sırıtan ifade…..muh-te-şem

Nerde hata yaptığımı biliyor ve pişmanlığını yaşıyorum ancak bulabilirsem borcumu ödemek için tekrar beslemek istiyorum.Bu yazıyı okuyup , bu balığı gördüğü halde bana haber vermeyen arkadaşların akvaryumlarından nitratın eksik olmamasını diliyorum.

Kaynaklar
Afrika cichlidleri ,Ayhan Çörek
Tanganyika Cichlids ,Ad Konings
Back to Nature , Ad Konings
Lake Tanganyikan Cichlids .Barrons

Kaynaklar

Yazı ve Fotoğraflar Barış Kahvecioğlu'na aittir.
İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi kullanılamaz.